Nhiều nông dân tại Cần Thơ đang chịu áp lực khi giá ớt giảm mạnh ở một số địa phương, trong khi liên kết trồng ớt được xem là giải pháp giúp ổn định đầu ra nông sản và nâng cao hiệu quả sản xuất.

Liên kết trồng ớt mở ra hướng đi mới cho nông dân

Liên kết trồng ớt đang được nhiều nông dân và hợp tác xã quan tâm trong bối cảnh giá ớt trên thị trường có nhiều biến động. Tại TP. Cần Thơ, nhiều nông dân trồng ớt đang chịu áp lực khi giá ớt sừng trâu tại một số địa phương giảm còn khoảng 4.000 - 6.000 đồng/kg.

Với mức giá này, không ít hộ trồng ớt gặp khó trong việc cân đối chi phí sản xuất và lợi nhuận mùa vụ. Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái, nhiều nông dân bắt đầu tìm hướng liên kết trồng ớt với doanh nghiệp để ổn định đầu ra nông sản, xây dựng vùng nguyên liệu và sản xuất theo tiêu chuẩn rõ ràng hơn.

Câu chuyện này cho thấy thị trường nông sản đang dần thay đổi. Nông dân không chỉ sản xuất theo kinh nghiệm, mà cần từng bước tham gia vào chuỗi liên kết để nâng cao tính ổn định cho đầu ra và giá trị nông sản.

Nông dân trồng ớt tìm hướng ổn định đầu ra

Tại phường Vĩnh Châu, HTX Nông sản hữu cơ Samaki hiện có khoảng 30 hộ nông dân trồng ớt, đồng thời liên kết thêm với nhiều hộ dân bên ngoài để hình thành vùng nguyên liệu ớt sừng trâu khoảng 50 - 60 ha.

Theo ghi nhận, giống ớt sừng trâu phù hợp với điều kiện nắng nóng tại vùng đất cát Vĩnh Châu. Với điều kiện đất cao ráo, thông thoáng và sâu bệnh dễ quản lý, năng suất ớt có thể đạt khoảng 2,5 - 3 tấn/công.

Tuy nhiên, khi đầu ra nông sản phụ thuộc nhiều vào thương lái, giá thu mua thường biến động mạnh. Điều này khiến nông dân trồng ớt dễ rơi vào tình trạng được mùa nhưng giá thấp, khó chủ động kế hoạch sản xuất cho các vụ tiếp theo.

Vì vậy, liên kết trồng ớt với doanh nghiệp chế biến được xem là một hướng đi giúp nông dân có thêm cơ hội ổn định đầu ra, đồng thời giảm bớt rủi ro từ biến động giá thị trường.

Xây dựng vùng nguyên liệu ớt có tổ chức

Một trong những điểm đáng chú ý của mô hình liên kết trồng ớt là việc xây dựng vùng nguyên liệu ớt có tổ chức. Thay vì mỗi hộ tự xuống giống, tự thu hoạch và tự bán theo thời điểm riêng, nông dân tham gia liên kết cần có kế hoạch sản xuất rõ ràng hơn.

Việc hình thành vùng nguyên liệu ớt giúp doanh nghiệp nắm được danh sách hộ tham gia, thời gian xuống giống, sản lượng dự kiến và thời điểm thu hoạch. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể chủ động kế hoạch thu mua, chế biến và thanh toán.

Ở chiều ngược lại, nông dân cũng có cơ sở để sản xuất theo định hướng thị trường, hạn chế tình trạng trồng tự phát. Khi vùng nguyên liệu ớt được tổ chức tốt, chất lượng sản phẩm dễ kiểm soát hơn và quá trình tiêu thụ cũng có tính ổn định cao hơn.

Đây là yếu tố quan trọng để đầu ra nông sản không chỉ phụ thuộc vào giá thương lái từng thời điểm, mà từng bước gắn với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp chế biến.

Doanh nghiệp chế biến tạo thêm cơ hội tiêu thụ cho nông sản

Ớt sừng trâu có ưu điểm màu đỏ tươi, vị cay nhẹ, the và thịt dày nên phù hợp để chế biến tương ớt. Đây là lý do doanh nghiệp chế biến nông sản quan tâm đến việc xây dựng vùng nguyên liệu ổn định phục vụ sản xuất.

Hiện HTX đang xây dựng kế hoạch liên kết với doanh nghiệp chế biến nông sản tại Sóc Trăng, đơn vị đầu tư nhà máy chế biến tương ớt với nhu cầu khoảng 2.000 tấn nguyên liệu mỗi năm. 

Khi doanh nghiệp chế biến tham gia vào chuỗi liên kết, nông dân không chỉ trồng rồi chờ thu mua như trước, mà cần đáp ứng các yêu cầu về sản lượng, chất lượng và thời điểm giao hàng. Điều này giúp sản phẩm nông nghiệp có cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Với hình thức thu mua trọn gói, mức giá thấp nhất khoảng 12.000 - 13.000 đồng/kg tùy thời điểm thị trường được xem là tín hiệu tích cực cho nông dân trồng ớt. Đây là cơ sở để nông dân tính toán chi phí, lợi nhuận và kế hoạch sản xuất hiệu quả hơn.

Sản xuất theo tiêu chuẩn giúp nâng giá trị nông sản

Sản xuất theo tiêu chuẩn là yêu cầu quan trọng khi nông dân tham gia liên kết trồng ớt với doanh nghiệp. Khi đó, sản phẩm không chỉ cần đạt sản lượng, mà còn phải đáp ứng các yêu cầu về sơ chế, phân loại và chất lượng nguyên liệu.

Nông dân cần làm quen với việc có kế hoạch xuống giống, dự kiến sản lượng, xác định thời gian thu hoạch, sơ chế, phân loại, bỏ cuống và làm sạch sản phẩm theo yêu cầu. Đây là bước thay đổi lớn so với cách sản xuất tự phát trước đây.

Việc sản xuất theo tiêu chuẩn giúp nông dân nâng cao tính chuyên nghiệp trong canh tác, đồng thời giúp doanh nghiệp chế biến có nguồn nguyên liệu ổn định hơn. Khi sản phẩm đồng đều về chất lượng, khả năng tiêu thụ và giá trị nông sản cũng được cải thiện.

Với Quý nhà nông, câu chuyện này cho thấy sản xuất theo tiêu chuẩn không chỉ là yêu cầu của doanh nghiệp, mà còn là hướng đi cần thiết để tăng tính ổn định cho đầu ra nông sản trong bối cảnh thị trường biến động.

Liên kết trồng ớt cần bắt đầu từ tư duy sản xuất mới

Cách làm tại Vĩnh Châu cho thấy sự thay đổi rõ trong tư duy sản xuất của nông dân. Từ mô hình mạnh ai nấy trồng, nông dân dần chuyển sang liên kết, tiêu chuẩn hóa sản phẩm và chủ động tham gia vào chuỗi giá trị.

Liên kết trồng ớt không chỉ là câu chuyện giữa nông dân và doanh nghiệp, mà còn cần sự phối hợp của hợp tác xã, địa phương và các đơn vị thu mua. Khi các bên cùng thống nhất về diện tích, thời vụ, sản lượng và tiêu chuẩn sản phẩm, chuỗi liên kết sẽ vận hành hiệu quả hơn.

Đối với nông dân trồng ớt, việc tham gia chuỗi liên kết giúp giảm bớt rủi ro đầu ra và tăng khả năng tiếp cận thị trường chế biến. Đối với doanh nghiệp chế biến, vùng nguyên liệu ổn định giúp chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất, thu mua và chế biến.

Từ thực tế này, có thể thấy liên kết trồng ớt là hướng đi đáng chú ý, nhất là trong bối cảnh giá nông sản biến động và nhu cầu chế biến ngày càng rõ ràng hơn.

Kết luận

Liên kết trồng ớt là một trong những hướng đi giúp nông dân ổn định đầu ra nông sản, xây dựng vùng nguyên liệu ớt có tổ chức và từng bước sản xuất theo tiêu chuẩn. Khi nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp chế biến cùng tham gia chuỗi liên kết, giá trị nông sản có thêm cơ hội được nâng cao bền vững hơn.

Nguồn: https://nongnghiepmoitruong.vn/nong-dan-va-doanh-nghiep-tim-huong-bat-tay-trong-ot-d810844.html